ประเพณีบุญบั้งไฟ

ประเพณีบุญบั้งไฟ
บุญบั้งไฟนิยมกระทำในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์ลาว โดยเฉพาะแถบอำเภอรัตนบุรีมีการจัดขบวนแห่อย่างใหญ่โต จนเป็นงานประเพณีที่สำคัญของอำเภอ งานบุญบั้งไฟ เริ่มด้วยการประชุมชาวบ้าน เมื่อตกลงกันแล้วจะมีใบบอกบุญไปตามบ้านต่างๆ การเตรียมงานค่อนข้างใชเวลานานเพราะต้องการความสมัครสมานและเสียสละกันทั้งหมู่บ้าน การทำบั้งไฟมีช่างควบคุมอย่างใกล้ชิด โดยการเอามูลเจีย (ค้างคาว) หรือดินประสิวมาคั่วกับถ่านต้นปอ หรือต้นหม่อน แล้วนำไปตำหรือบดให้ละเอียดเข้ากันเป็นอย่างดี สิ่งที่นี้เรียกว่า หมื่อ หรือ ดินปืน เอาหมื่อลงไปในกระบอกไม้ไผ่หรือท่อเหล็กตำให้แน่นที่สุดเท่าที่จะแน่นได้เจาะตรงกลางแล้วมัดหวายติดเรียกว่า บั้งไฟ การตำหรือตอกจะทำทีละนิ้ว โดยกำหนด ๑ นิ้ว ต่อปริมาณดินที่เป็นจำนวนหนึ่งให้เท่ากันตลอดทั้งบั้ง การทำมักมีอาคมเข้ากำกับเพื่อความสักสิทธิ์ บั้งไฟที่ตอกดินปืนไม่ดีจะไม่ขึ้นภาษาถิ่นเรียกว่า “ซุ” เนื่องจากแรงขับไม่พอ หรือบางรายก็ระเบิดคาร้าน
บั้งไฟที่ตำเสร็จแล้วแบ่งออกได้เป็น ๓ ประเภท
๑. บั้งไฟน้อย บรรจุดินต่ำกว่าหมื่น (๑๐ กก.) ลงมา
๒. บั้งไฟแสน บรรจุดินปืนตั้งแต่ ๑๐ กก. ขึ้นไปไม่เกิน ๑๙ กก.
๓. บั้งไฟแสน บรรจุดินปืนตั้งแต่ ๒๐ กก. ขึ้นไป
เมื่อตำเสร็จแล้วจะใช้ตอกฝั้นหรือปอขันให้แน่น เพื่อป้องกันการเกิดระเบิดมัดหางลูกแอ้ทำด้วยปล้องไม้ไผ่ ลูกแอ้ หมายถึงกระบอกขนาดเล็กมัดติดกับบั้งไฟ เพื่อให้แอ้สวยงาม มีขนาดลดหลั่นกันเหมือนลูกโหวด หรือเลาแคนเพื่อให้เกิดเสียงดนตรี ขณะที่บั้งไฟหมดแรงขับและตกลงมาเมื่อถึงวันโฮม บรรดาบ้านที่ได้รับใบบอกจะแห่บั้งไฟของตนไปยังหมู่บ้านเจ้าภาพด้วยริ้วคะบวนตาม ประเพณี มีการขับขานขณะเคลื่อนกระบวนเรียกว่า “เซิ้ง” การเซิ้งไม่ได้มีเฉพาะในวันโฮมและวันจริงเท่านั้น แต่จะมีการล่วงหน้ามาเป็นเดือน การเซิ้งมีค่าเท่ากับการบอกบุญหรือเรี่ยไรนั่นเอง ในวันจุดบ้องไฟนอกจากจะมีการประกวดประชันแล้ว ยังมีพิธีทางพุทธศาสนาอย่างหนึ่งเข้ามาสอดแทรกคือ “พิธีฮดทรง” เจ้าภาพจะนิมนต์พระภิกษุผู้เจริญพรรษาและกอปรด้วยปฎิปทาที่ดีงามมารับการรดน้ำและครองเครื่อง ”อัฎฐบริขาร” เป็นพิธีที่ศักดิ์สิทธิมาก เพราะยังผลให้ภิกษุได้รับการ “ฮดสรง” ครั้งแรกเป็น “ญาชา” ครั้งที่สอง เป็น “ญาครู” คำนี้จะติดตัวพระภิกษุรูปนั้นไปตลอดชีวิต ถ้าลาสิกขาบทออกมา ญาชาจะได้รับขนานเชื่อว่า “จารย์ชา” ญาครูเป็น “จารย์ครู” ตลอดไป

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s